Luật Hải quan 2014 đổi mới toàn diện hoạt động hải quan, nâng cao hiệu quả, thắt chặt quản lý chống buôn lậu, gian lận thương mại

Ngày 23 tháng 06 vừa qua, Luật Hải quan (sửa đổi) đã được Quốc hội khóa XIII thông qua tại kỳ họp lần thứ 7 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2015. Luật Hải quan sửa đổi được đánh giá là bước đột phá, đổi mới toàn diện hoạt động quản lý hải quan hiện đại phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần bảo vệ lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia; góp phần thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao sức cạnh tranh trong nước và quốc tế của các doanh nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế.

Luật Hải quan mới gồm 8 chương, 104 Điều. Giữ nguyên 7 điều, bỏ 7 Điều so với luật cũ, sửa đổi bổ dung 56 Điều và bổ sung mới 44 Điều

Những điểm mới quan trọng của Luật Hải quan số 54/2014/QH13 tập trung ở 2 nhóm vấn đề chính:

Thứ nhất, cải cách thủ tục hải quan, hiện đại hóa quản lý hải quan, nội luật hóa các cam kết quốc tế đáp ứng yêu cầu hội nhập và tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

  • Luật Hải quan mới có sự thay đổi căn bản phương thức hoạt động hải quan từ truyền thống và bán điện tử sang hải quan điện tử (Khoản 2 Điều 29);
  • Chỉ có giấy tờ khai là chứng từ bắt buộc: Tờ khai hải quan là chứng từ bắt buộc phải có khi làm thủ tục hải quan, đối với các chứng từ khác thuộc hồ sơ hải quan giao Bộ Tài chính quy định cụ thể trường hợp phải nộp, hoặc xuất trình phù hợp với quy định của pháp luật liên quan; (khoản 1 Điều 24)
  • Giảm thời gian làm thủ tục: Công chức hải quan kiểm tra hồ sơ chậm nhất 2 giờ làm việc kể từ thời điểm cơ quan hải quan tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hải quan; thời gian kiểm tra thực tế hàng hoá là 8 giờ làm việc kể từ thời điểm người khai hải quan xuất trình đầy đủ hàng hoá cho cơ quan hải quan (Khoản 2 Điều 23) (Luật hiện hành là 02 ngày làm việc)…
  • Áp dụng đầy đủ nguyên tắc quản lý rủi ro trong kiểm tra, giám sát hải quan tại Điều 16. Quy định về chế độ ưu tiên , tạo thuận lợi về thủ tục hải quan cho doanh nghiệp có kim ngạch xuất khẩu lớn, đáp ứng đủ điều kiện, chấp hành tốt pháp luật hải quan, pháp luật thuế, quản trị doanh nghiệp tốt; thực hiện cơ chế xác định trước cho doanh nghiệp về mã số, xuất xứ, trị giá hải quan; tạo cơ sở pháp lý thực hiện thủ tục hải quan, chế độ kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu. (Điều 28)

Thứ hai, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý hải quan; tăng cường công tác bảo vệ an ninh quốc gia và an ninh kinh tế nhằm phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại.

  • Bổ sung các địa điểm là địa bàn hoạt động hải quan gồm: Khu vực, địa điểm khác đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phép xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; khu vực lưu giữ hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan. (Điểm b Khoản 1 Điều 7)
  • Mở rộng phạm vi trách nhiệm phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Cơ quan hải quan tiếp tục truy đuổi khi có căn cứ xác định hàng hoá buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, phương tiện vận tải chở hàng hóa buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới đang di chuyển từ địa bàn hoạt động hải quan ra ngoài địa bàn hoạt động hải quan. (Khoản 2 Điều 88)
  • Cơ quan hải quan có quyền sử dụng cờ hiệu, đèn hiệu, pháo hiệu, còi, loa; sử dụng vũ khí và công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (Khoản 5 Điều 89).
  • Có thẩm quyền dừng phương tiện vận tải, tạm giữ người, áp giải người vi phạm trong trường hợp có căn cứ cho rằng có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. (Khoản 1 Điều 90)

Ngoài ra, Luật Hải quan 2014 có sự sửa đổi, bổ sung những quy định hiện hành để đảm bảo tính thống nhất, khả thi của pháp luật hải quan, phù hợp với văn bản pháp luật có liên quan và thực tế hoạt động xuất nhập khẩu như khai bổ sung nội dung đã khai, kiểm tra chuyên ngành, phân loại hàng hóa, xử lý hàng hóa tồn đọng, quyền và nghĩa vụ của bên liên quan trong lĩnh vực hải quan. Mặt khác kiện toàn hệ thống tổ chức cơ quan hải quan.

Trên đây là những thay đổi cơ bản của Luật Hải quan năm 2014.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về văn bản này, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua email: info@smic.org.vn.