CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ CẦN BIẾT VỀ BIỂN SỐ XE ĐỊNH DANH, ÁP DỤNG TỪ 15/8/2023

Thời gian vừa qua, dư luận đang xôn xao về thông tin biển số xe được cấp và quản lý theo mã định danh. Vậy mã số định danh là gì? Các quy định pháp lý áp dụng với mã số định danh ra sao? Nếu không đăng ký mã số định danh thì rủi ro pháp lý là gì? Hãy cùng các Luật sư SmiC giải đáp các vấn đề này nhé.

1.Biển số định danh là gì?

Biển số định danh là biển số được cấp và quản lý theo mã định danh của chủ xe với các ký hiệu, seri biển số, kích thước của chữ và số, màu biển số theo quy định (căn cứ khoản 3 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA).

Biển số xe định danh được cấp sẽ theo tổ chức, cá nhân suốt đời nhằm hỗ trợ cho việc quản lý, truy xuất thông tin của phương tiện và thông tin của chủ xe trên hệ thống cơ sở dữ liệu.

Theo quy định mới, biển số xe sẽ được quản lý như sau:

– Chủ xe là công dân Việt Nam: Biển số xe được quản lý theo số định danh cá nhân.

– Chủ xe là cá nhân nước ngoài: Biển số xe được quản lý theo số định danh của người nước ngoài do hệ thống định danh xác lập hoặc số thẻ thường trú, số thẻ tạm trú hoặc số chứng minh thư khác do cơ quan có thẩm quyền cấp.

– Chủ xe là tổ chức: Biển số xe được quản lý theo mã định danh điện tử của tổ chức do hệ thống định danh xác lập (nếu chưa có mã định danh điện tử thì quản lý theo mã số thuế hoặc quyết định thành lập).

Khoản 1 Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA mặc định các xe đăng ký biển 05 số trước danh của chủ xe.

Do đó, nếu chủ xe không muốn dùng biển số hiện tại làm biển số xe định danh thì có thể làm thủ tục thu hồi (nếu thuộc diện thu hồi) trước ngày 15/8/2023 để cơ quan quản lý chuyển vào kho số và cấp số đó cho người khác.

2. Biển số định danh có bao nhiêu số?

Căn cứ khoản 2 Điều 37 Thông tư 24/2023/TT-BCA, ký hiệu, seri biển số, kích thước của chữ và số trên biển số xe định danh được thực hiện theo quy định tại các phụ lục số 02, phụ lục số 03 và phụ lục số 04 của Thông tư 24.

Theo đó, biển số định danh cấp từ ngày 15/8/2023 được mặc định theo dạng biển số 05 số. 

Trường hợp phương tiện đã đăng ký biển 05 số trước ngày 15/8 mà chưa làm thủ tục thu hồi thì số biển số đó được xác định là biển số xe định danh của chủ xe (theo khoản 1 Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA.

Cũng theo Thông tư 24/2023/TT-BCA, biển số xe định danh không áp dụng với biển 03, 04 số. Khoản 4 Điều 39 Thông tư 24 nêu rõ, xe đã đăng ký biển 03 hoặc 04 số vẫn được  lưu thông nhưng muốn cấp biển số định danh thì phải làm thủ tục thu hồi biển 03 hoặc 04 số đó và cấp đổi sang sang biển 05 số để quản lý theo định danh cá nhân của chủ xe.

3. Biển số định danh khi nào áp dụng?

Vấn đề biển số định danh được quy định tại Thông tư 24/2023/TT-BCA. Thông tư 24 được Bộ Công an ban hành ngày 01/7/2023 với các quy định về việc cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới.

Thông tư 24/2023/TT-BCA có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/8/2023, thay thế Thông tư số 58/2020/TT-BCA ngày 16/6/2020 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định quy trình cấp, thu hồi đăng ký, biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (đã được sửa đổi bổ sung bởi Thông tư số 15/2022/TT-BCA của Bộ trưởng Bộ Công an).

Theo đó, các quy định về biển số định danh sẽ được chính thức áp dụng từ ngày 15/8/2023.

4. Đăng ký biển số định danh như thế nào?

Theo Thông tư 24/2023/TT-BCA, cá nhân, tổ chức khi đăng ký xe mới sẽ được cấp biển số xe định danh. Để được cấp biển số định danh, người dân vẫn thực hiện thủ tục đăng ký, cấp biển số xe như bình thường. Nếu đã nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký xe sẽ cấp biển số xe định danh lần đầu ngay sau khi tiếp nhận hồ sơ.

Tuy nhiên, với các xe đã đăng ký biển 05 số trước ngày 15/8/2023 mà chưa làm thủ tục thu hồi thì số biển số đó sẽ được mặc định là biển số định danh của chủ xe (theo khoản 1 Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA).

Khi đi đăng ký xe, chủ xe sẽ được cấp biển số mới hoặc cấp lại biển số xe định danh. Cụ thể:

– Cấp biển số mới nếu chưa được cấp biển số định danh hoặc đã có biển số định danh nhưng đang đăng ký cho xe khác.

– Cấp lại theo số biển số định danh đối với trường hợp biển số định danh đó đã được thu hồi.

5. Biển số định danh bị thu hồi trong trường hợp nào?

Theo khoản 7 Điều 3 Thông tư 24, biển số định danh của chủ xe sẽ bị thu hồi trong các trường hợp sau:

– Trường hợp xe hết niên hạn sử dụng.

– Trường hợp xe hư hỏng.

– Trường hợp chuyển quyền sở hữu xe.

Biển số xe định danh bị cơ quan đăng ký xe thu hồi sẽ được cấp lại khi chủ xe đăng ký cho xe khác thuộc quyền sở hữu của mình.

Số biển số định danh được giữ lại cho chủ xe trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày bị cơ quan đăng ký xe thu hồi.

Nếu quá thời hạn 05 năm kể trên mà chưa thực hiện đăng ký cho xe khác thì số biển số định danh của chủ xe sẽ được chuyển vào kho biển số để đăng ký, cấp cho tổ chức, cá nhân theo quy định.

Có buộc phải đổi biển số đang dùng sang biển số định danh?

Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA nêu rõ, xe đã đăng ký biển 5 số trước ngày 15/8/2023 mà chưa làm thủ tục thu hồi thì số biển số đó được xác định là biển số xe định danh của chủ xe.

Do đó, chủ xe không buộc phải đổi biển số đang dùng mà biển này sẽ được mặc định là biển số định danh của chủ xe. 

Lưu ý: Xe đã đăng ký biển 05 số mà chủ xe đã làm thủ tục thu hồi trước ngày 15/8/2023 thì số biển số đó được chuyển vào kho biển số để cấp biển số định danh cho tổ chức, cá nhân khác theo quy định.

Trường hợp sử dụng xe đã đăng ký biển 5 số có ký hiệu “LD”, “DA”, “MĐ”, “R” thì chủ xe vẫn được tiếp tục sử dụng để tham gia giao thông, kể cả khi cấp đổi, cấp lại biển số.

Còn với các xe đã đăng ký biển 03 hoặc 04 số, Điều 39 Thông tư 24 vẫn khẳng định các xe này được tiếp tục tham gia giao thông như bình thường.

Chủ xe chỉ phải làm đủ tục đổi biển số định danh nếu có nhu cầu cấp sang biển số định danh hoặc khi thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại chứng nhận đăng ký xe, biển số xe hoặc đăng ký sang tên, di chuyển xe.

6. Xe có biển 3, 4 số có phải chuyển sang biển số định danh?

Khoản 4 Điều 39 Thông tư 24/2023/TT-BCA đã ghi nhận, xe đã đăng ký biển 03 hoặc 04 số thì tiếp tục được phép tham gia giao thông.

Do đó, xe có biển 03, 04 số không buộc phải chuyển sang biển số định danh từ ngày 15/8/2023.

Tuy nhiên, nếu chủ xe có nhu cầu cấp biển số xe định danh hoặc khi làm thủ tục cấp đổi đăng ký, biển số xe hoặc đăng ký sang tên, di chuyển xe thì cơ quan đăng ký xe sẽ thực hiện thu hồi biển 03 hoặc 04 số đó và cấp biển số định danh cho chủ xe.

7. Biển số định danh xe không chính chủ mang lại những rủi ro gì?

Theo khoản 1, 2 và 4 Điều 39 Thông tư 24, biển số 5 số trước ngày 15/8 mà chưa làm thủ tục thu hồi thì xác định là biển số định danh của chủ xe; còn nếu đã làm thủ tục thu hồi trước ngày 15/8, số biển số đó được chuyển vào kho biển số để cấp biển số theo quy định.

Trường hợp xe đã đăng ký biển 3 hoặc 4 số thì tiếp tục được phép tham gia giao thông và chỉ cấp đổi sang biển số định danh nếu thuộc một trong trường hợp như sau: (i) chủ xe có nhu cầu cấp sang biển số định danh; (ii) khi chủ xe thực hiện thủ tục cấp đổi chứng nhận đăng ký xe, cấp đổi biển số xe, cấp lại chứng nhận đăng ký xe, cấp lại biển số xe hoặc đăng ký sang tên, di chuyển xe theo quy định của Thông tư 24 thì thực hiện thu hồi biển 3 hoặc 4 số đó và cấp đổi sang biển số định danh.

Từ sau ngày 15/8, người sở hữu xe không chính chủ sẽ xảy ra hai trường hợp khi đi sang tên. Một, còn giấy tờ mua bán sẽ bị xử phạt hành chính, sau đó làm thủ tục đăng ký sang tên. Hai, không còn giấy tờ mua bán, công an sẽ niêm yết công khai trong 30 ngày và gửi thông báo cho người đang đứng tên trên đăng ký xe. Khi không có khiếu kiện, công an sẽ ra quyết định xử phạt hành chính sau đó làm thủ tục sang tên.

Như vậy, biển số định danh xe không chính chủ được mặc định cho chủ cũ (nếu phương tiện đã đăng ký biển 5 số). Điều này sẽ đem đến những bất lợi nhất định cho cả chủ cũ và chủ mới.

Theo đó, đối với chủ cũ, người này sẽ bị mặc định lấy biển số xe cũ làm 1 trong số các biển số định danh quản lý theo mã định danh của người đó. Nếu phương tiện gây tai nạn hoặc liên quan đến các vụ án dân sự, hình sự thì chủ cũ dù không vi phạm, không gây án nhưng đứng tên trên giấy đăng ký xe nên sẽ bị cơ quan có thẩm quyền mời đến làm việc để làm rõ, giải quyết vụ việc, vụ án.

Còn đối với chủ mới, nếu có nhu cầu mua xe kèm theo cả biển số mà không làm thủ tục thu hồi đăng ký trước ngày 15/8, chủ mới chỉ có thể mua xe chứ không thể mang theo biển số. Khi biển số xe được mặc định quản lý theo mã định danh của chủ cũ thì biển số này sẽ đi theo chủ cũ.

Khi chuyển quyền sở hữu xe, biển số xe định danh sẽ được giữ lại để cấp lại khi chủ cũ đăng ký cho xe khác thuộc quyền sở hữu của người đó trong thời hạn 5 năm. Do đó, sau ngày 15/8, chủ mới chỉ có thể đăng ký sang tên để sở hữu xe chứ không thể sở hữu biển số cũ của xe.

Trên đây là các quy định đáng chú ý liên quan đến biển số định danh. Nếu có vấn đề vướng mắc, mời bạn đọc liên hệ với Luật sư SMiC để được tư vấn, hỗ trợ chi tiết hơn để tránh những rủi ro không đáng có.

Tổng hợp: Luật sư SMiC