Thời Điểm Lập Báo Cáo Đánh Giá Tác Động Môi Trường

Thời điểm lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường - điểm chưa tương thích giữa Luật Bảo vệ môi trường 2014 và Luật Đầu tư 2014

Phát triển bền vững là mục tiêu cơ bản trong chính sách phát triển của Việt Nam. Tuy nhiên, làm thế nào để hài hòa giữa mục tiêu trên với chủ trương thu hút nguồn vốn đầu tư là một vấn đề nan giải. Quy định về nghĩa vụ lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường (“Báo cáo ĐTM”) của nhà đầu tư khi thực hiện dự án đầu tư là một trường hợp tiêu biểu cho vấn đề trên.

Chúng ta cùng nghiên cứu một tình huống cụ thể như sau: Công ty A là doanh nghiệp Hàn Quốc dự định thực hiện dự án đầu tư trong lĩnh vực sản xuất gạch ốp lát tại Việt Nam. Công suất nhà máy dự kiến là 700.000 m2/năm. Địa điểm thực hiện dự án phù hợp với quy hoạch của địa phương.

Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 12 và Phụ lục số II Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định về Quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường (“Nghị định 18/2015/NĐ-CP”), dự án của Công ty A thuộc diện phải lập Báo cáo ĐTM. Tuy nhiên, nhà đầu tư phải lập Báo cáo ĐTM vào thời điểm nào?

Khoản 2 Điều 19 Luật Bảo vệ môi trường số 55/2014/QH13 (“Luật Bảo vệ môi trường 2014”) quy định việc đánh giá tác động môi trường phải thực hiện trong giai đoạn “chuẩn bị dự án”. Đồng thời, Quyết định phê duyệt Báo cáo ĐTM sẽ là căn cứ để cấp có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận đầu tư - Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (“IRC”) [1].

Trong khi đó, Điều 37, Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 (“Luật Đầu tư 2014”) quy định thành phần hồ sơ xin cấp IRC lại không bao gồm Quyết định phê duyệt Báo cáo ĐTM. Thậm chí, Luật Đầu tư 2014 không có quy định thế nào là giai đoạn “chuẩn bị dự án”.

Đây chính là điểm chưa tương thích giữa quy định của Luật Đầu tư 2014 và Luật Bảo vệ môi trường 2014, khiến các nhà đầu tư lúng túng trong việc xác định thời điểm lập Báo cáo ĐTM. Cụ thể, nhà đầu tư phải thực hiện Báo cáo ĐTM trước khi được cấp IRC hay sau khi được cấp IRC?

Chúng tôi cho rằng việc nhà đầu tư thực hiện Báo cáo ĐTM sau khi đã được cấp IRC sẽ giúp nhà đầu tư tiết kiệm được nhiều thời gian, tạo cơ chế thông thoáng để góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư kinh doanh. Ngược lại, trong trường hợp nhà đầu tư phải thực hiện Báo cáo ĐTM trước khi được cấp IRC, mặc dù gây bất lợi trong thu hút đầu tư, nhưng lại giúp tránh được những hệ lụy trong buông lỏng quản lý bảo vệ môi trường khi thực hiện dự án đầu tư, giảm thiểu khả năng dẫn đến những vấn đề môi trường nhức nhối như thời gian gần đây. Làm thế nào để cân bằng giữa phát triển kinh tế mà vẫn bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững là vấn đề nan giải, rất cần câu trả lời từ các cơ quan có thẩm quyền.

                                                                                                                               Theo Đỗ Trọng Định

                                                                                                                            Công ty Luật TNHH SMiC


[1] Điểm đ khoản 2 Điều 25 Luật Bảo vệ môi trường 2014