Đã Có Thể Gửi Đơn Khởi Kiện, Tài Liệu, Chứng Cứ Và Nhận Thông Báo Tố Tụng Bằng Phương Tiện Điện Tử

Kể từ ngày 15/02/2017 tới đây, trong thủ tục giải quyết vụ án dân sự, vụ án hành chính, người khởi kiện có thể gửi đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ đến Tòa án và Tòa án cũng có thể cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng qua phương tiện điện tử. Đó là những nội dung được hướng dẫn thi hành bởi Nghị Quyết số 04/2016/NQ-HĐTP do Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành ngày 30/12/2016 (“Nghị Quyết 04/2016”).

Nghị Quyết 04/2016 gồm 5 Chương, 24 Điều, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/02/2017. Một số nội dung chính, đáng chú ý của Nghị Quyết 04/2016 như sau:

Thứ nhất, về đối tượng áp dụng và thời điểm áp dụng

Nghị Quyết 04/2016 được áp dụng đối với các đối tượng sau:

- Người khởi kiện, người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Luật tố tụng hành chính 2015;

- Các Tòa án bao gồm Tòa án nhân dân tối cao; Tòa án nhân dân cấp cao; Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; và

- Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thực hiện giao dịch điện tử trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính.

Tuy nhiên, việc áp dụng giao dịch điện tử tại các Tòa án chỉ được thực hiện khi có đủ điều kiện. Tòa án nhân dân tối cao sẽ thông báo trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tối cao danh sách các Tòa án thực hiện giao dịch điện tử trong tố tụng dân sự, tố tụng hành chính.

Thứ hai, về điều kiện cơ bản để người khởi kiện, người tham gia tố tụng thực hiện giao dịch điện tử với Tòa án:

- Có địa chỉ thư điện tử để gửi và nhận thông điệp dữ liệu điện tử đến và đi từ Cổng thông tin điện tử của Tòa án;

- Có chữ ký điện tử được chứng thực bằng chứng thư điện tử đang còn hiệu lực do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp, công nhận (không áp dụng đối với trường hợp người khởi kiện, người tham gia tố tụng lựa chọn chỉ nhận thông điệp dữ liệu điện tử do Tòa án cấp, tống đạt, thông báo);

- Đã đăng ký giao dịch điện tử với Tòa án thành công.

Thứ ba, về quy trình gửi và nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ

- Sau khi đã hoàn thành thủ tục đăng ký và được Tòa án cấp tài khoản để truy cập Cổng thông tin điện tử, Người khởi kiện phải truy cập vào Cổng thông tin điện tử của Tòa án điền đầy đủ nội dung đơn khởi kiện, ký điện tử và gửi đến Tòa án. Kết quả xử lý đơn khởi kiện được Tòa án gửi đến địa chỉ thư điện tử đã đăng ký của người khởi kiện.

- Tài liệu, chứng cứ gửi kèm theo đơn khởi kiện cũng được gửi đến Tòa án qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án, tuy nhiên vẫn phải nộp bản chính hoặc bản sao hợp pháp tài liệu, chứng cứ đó chậm nhất là tại phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải/đối thoại.

- Đối với tài liệu, chứng cứ có tính bí mật; chứng cứ là vật chứng; chứng cứ khác mà không thể định dạng dưới dạng thông điệp dữ liệu điện tử thì không được gửi bằng phương thức điện tử.

Thứ tư, về quy trình cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng của Tòa án

- Trong trường hợp người khởi kiện, người tham gia tố tụng đã đăng ký nhận thông điệp dữ liệu điện tử với Tòa án thành công thì Tòa án phải gửi văn bản tố tụng từ Cổng thông tin điện tử của Tòa án đến địa chỉ thư điện tử đã được đăng ký của người khởi kiện, người tham gia tố tụng trong thời hạn pháp luật quy định. Sau khi nhận thông điệp dữ liệu điện tử do Tòa án gửi, người khởi kiện, người tham gia tố tụng có trách nhiệm gửi thông báo về việc đã nhận được thông điệp dữ liệu điện tử đến Tòa án.

- Người khởi kiện, người tham gia tố tụng có trách nhiệm thường xuyên kiểm tra thư điện tử đã đăng ký với Tòa án, đăng nhập tài khoản giao dịch điện tử để tra cứu. Người khởi kiện, người tham gia tố tụng tự chịu trách nhiệm trong trường hợp không thực hiện việc đăng nhập, tiếp nhận, thực hiện các nội dung, yêu cầu ghi trên văn bản tố tụng của Tòa án.

Trên đây là một số điểm mới đáng chú ý của Nghị Quyết 04/2016.

Để tìm hiểu chi tiết hơn về văn bản này, xin liên hệ với chúng tôi qua email: smic.hanoi@smic.org.vn

                                                                                                                              Theo Nguyễn Đặng Nhật Minh

                                                                                                                              Công ty Luật TNHH SMiC